زهکشی و آب بندی تونل

نویسنده : کلینیک بتن ایران
تاریخ ثبت : 1397/04/01

سازه‌های زیرزمینی هم چون تونل‌ها و تونل‌های مترو به علت شرایط ویژه‌ی زیرزمین از نظر خاک و عبور آب‌های زیرزمینی، نیاز مبرمی به حفاظت و نگهداری دارند. بنا بر این طراحی و اجرای یک سیستم آب بندی مناسب و هماهنگ با شرایط پروژه، امری ضروری برای احداث هر تونلی است. سیستم آب بندی تونل می‌تواند در وجه خارجی یا در وجه داخلی آن باشد. اما عموماً اولویت آب بندی در اکثر پروژه‌ها در وجه خارجی است، چرا که قسمت داخلی با آب در تماس نیست. در پروژه‌هایی که آب بندی در مرحله‌ی بعد از ساخت و در بازسازی و ترمیم صورت می‌گیرد، وجه داخلی اولویت دارد. چرا که در چنین شرایطی وجه خارجی به هیچ وجه در دسترس نیست و انجام کار تنها در وجه داخلی امکان پذیر است. محصولات و روش‌های مختلفی برای آب بندی تونل همانند فوم آب بندی یا تزریق رزین آب بندی وجود دارد.

پارامترها و متغیرهای زیادی در طراحی سیستم آب بندی تونل موثر هستند. این متغیرها خودشان تابعی از نوع ساخت و بهره‌برداری سازه‌ی زیرزمینی (تونل) هستند. معمولاً متخصصین این پارامترها را برای در نظر گرفتن معرفی می‌کنند:

در وهله‌ی اول زهکشی نوع سیستم سازه‌ای در اولویت قرار دارد. بعد از آن، این که ننوع حفاری تونل چگونه بوده است؛ حفاری دستی بوده یا کات اند کاور و یا به صورت TBM انجام گرفته است. عمق قرارگیری سازه هم پارامتری تأثیرگذار است؛ به این معنی که پایین‌ترین عمق سازه چه عددی است. دیگر پارامترهای موثر شامل موارد زیر است:

  • بالاترین سطح آب زیرزمینی پس از ساخت
  • شرایط مختلف محیطی (شیمیایی و فیزیکی) مانند pH آب، وجود هیدروکربن‌ها، مواد شیمیایی
  • در نظر گرفتن هدف نگهداری طولانی مدت ضمن در نظر گرفتن هزینه‌های ساخت

در کنار مواردی که در فوق مطرح شد، عملکرد خوب یک سیستم آب بندی تونل به موارد دیگری نیز بستگی دارد:

  • بازرسی مداوم در طول ساخت
  • تجربه و مهارت کارگران
  • متغیرهای در نظر گرفته شده در طراحی توسط طراح
  • میزان آشنایی طراح با سیستم‌های آب بندی
  • خصوصیات و جزییات پروژه

روش‌های مختلف آب بندی تونل:

آب بندی تونل‌ها انواع و راه‌های مختلفی دارد که در این جا به معرفی برخی از آن‌ها به اختصار می‌پردازیم:

۱. آب بندی با عایق‌های مایع

این روش عایق بندی باید به صورت گرم اجرا شود. به همین دلیل تجهیزات الکتریکی و مکانیکی خاصی برای اجرای آن نیاز است. این پوشش‌ها معمولاً شامل ترکیبی از لاستیک، قیر، پلیمر و آسفالت می‌باشند. همچنین ممکن است برای نصب آن‌ها نیاز به قالب بندی نیز وجود داشته باشد.

۲. آب بندی تونل با عایق‌های پنلی

عملکرد این سیستم آب بندی بر مبنای دفن لایه‌ای بنتونیت در کپسول یا صفحاتی بنا نهاده شده است. بنتونیت قرار گرفته در آن متورم می‌شود و عایق آب بند می‌گردد. معمولاً این نوع عایق بندی در حدود ۴ ساعت به اتمام می‌رسد.

۳. آب بندی تونل با سیستم پوشش اپوکسی

از پوشش‌های اپوکسی اولین بار برای آب بندی در پل‌های با بالاست بالا در راه‌آهن استفاده شده‌اند. پوشش‌های اپوکسی برای سطوح افقی و عمودی جدا هستند. برای سطوح قائم از اپوکسی بدون شکم‌دادگی با اتصال کامل با سطح استفاده می‌شود. روش معمول اجرای اپوکسی‌ها با اسپری است.

آب بندی تونل

سایر مقالات
نحوه اجرای کفپوش اپوکسی
نحوه اجرای کفپوش اپوکسی

کف‌پوش اپوکسی نوعی کف‌پوش براق و با دوام بالاست که از آن استفاده‌های صنعتی و تجاریِ مختلفی می‌شود. پوشش‌های کف اپوکسی برای داشتن دوام، صیقلی بودن و بالا بردن کیفیت بر روی کف‌پوش‌های بتنی نصب می‌شود. این کف‌پوش‌ها دوام و عمر بالایی دارند و همچنین در برابر بارگذاری‌های بسیاری سنگین، مقاوم‌اند. بسیاری از ساختمان‌های صنعتی، انبارها و ساختمان‌های تجاری برای داشتن کف‌پوشی بی‌نقص از کف‌پوش‌های اپوکسی استفاده می‌کنند. همچنین از لحاظ سهولت نصب کف‌پوش نیز، این نوع کف‌پوش کیفیت بالایی دارد.

ادامه مطلب
مسائل حرارتی در بتن ریزی
مسائل حرارتی در بتن ریزی
در بتن ریزی در آب و هوای گرم مسائل خاصی وجود دارند. این مسائل ناشی از دمای بالاتر بتن و در بیشتر موارد، ناشی از نرخ بالاتر تبخیر آب از سطح مخلوط تازه هستند. 
ادامه مطلب
تست التراسونیک بر روی بتن (بخش ۱)
تست التراسونیک بر روی بتن (بخش ۱)
تست التراسونیک بر روی بتن یا تست سرعت پالس التراسونیک بر روی بتن، یک نوع آزمایش غیر مخرب برای اندازه‌گیری همگنی و مقاومت بتن می‌باشد
ادامه مطلب
جایگزینی سنگدانه ها برای کاهش زیان بتن در طبیعت
جایگزینی سنگدانه ها برای کاهش زیان بتن در طبیعت

گزارش‌ها نشان می‌دهد که در آمریکای شمالی، ژاپن و اروپا، چیزی در حدود دو سومِ زباله‌های ساختمانی از بتن قدیمی مخروب و ضایعات سنگ‌تراشی تشکیل شده است. اگر از این ضایعات و مواد اضافی، به جای سنگدانه در بتن استفاده کنیم، بهره‌وری ناشی از تولید بتن افزایش چشمگیری پیدا می‌کند و زیان بتن برای طبیعت تا حد مطلوبی کاهش می‌یابد.

ادامه مطلب