اسلب بتنی یا دال بتنی چیست

نویسنده : کلینیک بتن ایران
تاریخ ثبت : 1397/04/01

اسلب بتنی ( concrete slab )| دال بتنی ( concrete dalle )

دال بتنی یا اسلب بتنی که در انگلیسی concrete slab نام دارد، یکی از معمول‌ترین عناصر سازه‌ای در ساختمان‌های امروزی می‌باشد. اسلب عنصر ساختاری ساده اما پر اهمیتی است که از آن برای ساخت سطوح تخت و پرکاربرد استفاده می‌شود. عمق اسلب در مقایسه با طولش بسیار کوچک است. اسلب‌ها معمولاً از دو طرف یا چهار طرف توسط تیر ساپورت می‌شوند.
اسلب‌های بتنی هم در محل پروژه ساخته می‌شوند و هم نوع دال بتنی پیش ساخته‌ی آن موجود است. برای ساخت اسلب‌ها در محل پروژه از قالب‌هایی استفاده می‌شود که معمولاً شامل تخته‌های چوبی، پلاستیک و فولاد می‌باشد. اسلب‌هایی که برای ساخت کفپوش به کار می‌روند، معمولاً به قالب خاصی احتیاج ندارند.
برای تقویت کردن اسلب‌های بتنی از فولاد تقویت کننده یا میلگرد استفاده می‌شود. این میلگردها به صورت موازی با طول اسلب‌ها در آن قرار می‌گیرند. در برخی موارد نیز از میلگردهای خم شده برای تقویت اسلب‌های بتنی استفاده می‌شود.

اسلب بتنی یا دال بتنی _ کلینیک بتن ایران

✔ مزایای اسلب‌های بتنی

مصالح و مواد زیادی مانند آجر، سنگ، چوب و فولاد، برای ساخت فونداسیون و یا دیگر قسمت‌های ساختمان وجود دارد؛ اما در این میان اسلب‌های بتنی به دلیل مزیت‌ها و برتری‌هایش، پرطرفدارتر و پر استفاده‌ تر از بقیه است. در این قسمت نگاهی داریم به ویژگی‌های مثبت اسلب.

1.اقتصادی بودن اسلب بتن

اسلب‌های بتنی معمولاً از دیگر مصالح ساختمانی مورد استفاده ارزان‌تر هستند. اگر شرایط اجازه دهد، می‌توان از اسلب‌ها در زیر خاک نیز استفاده کرد. هم‌چنین راحتی اجرا و کوتاه شدن زمان آن، باعث کاهش هزینه‌های جانبی شده و اسلب را به یک انتخاب اقتصادی و منطقی برای هر پروژه تبدیل می‌کند.

2.نصب اسلب بتن

به علت سهولت در امر اجرا، اسلب‌های بتنی معمولاً به زمان کم‌تری برای نصب احتیاج دارند و از این نظر، زمان پروژه‌های ساخت و ساز را کاهش می‌دهند که با توجه به ارزشمند بودن وقت برای هر پروژه‌ی عمرانی، یک خاصیت بسیار مفید است. استفاده از اسلب‌های بتنی می‌تواند پروژه‌های عمرانی را در زمان کوتاه‌ تری به پایان برد و باعث تحویل به موقع پروژه‌هایی که از نظر تقویم زمانی از برنامه‌ ریزی خود عقب هستند شود. هم چنین استفاده از اسلب‌های بتنی باعث می‌شود تا فضای کمتری از زمین مورد استفاده قرار گیرد و در نتیجه متراژ بیشتری در اختیار استفاده‌ کنندگان از آن فضا قرار بگیرد.

3.ثبات اسلب بتن

ثبات در حالت و شکل اسلب‌های بتنی آن‌ها را به مصالح با ارزشی و موثری تبدیل کرده است. بر خلاف دیگر مصالح، اسلب‌ها وابسته به تیرها یا پایه‌ها نیستند و جدا شدگی یا ناپیوستگی در بینشان وجود ندارد. اسلب بتنی به خوبی وزن و بار وارده بر خود را تحمل می‌کند و امنیت و ثبات ساختمان را تضمین می‌نماید.

4.محافظ اسلب بتن

اسلب‌های بتنی همچنین به عنوان یک مانع و محافظ میان زمین و چارچوب سازه عمل می‌کنند. اسلب‌ها از ساختمان در مقابل رطوبت و حمله‌ی حشرات (موریانه یا شته) مراقبت می‌کنند. هم چنین عایق حرارت و حریق نیز هستند. بتن معمولاً قابلیت اشتعال ندارد و این به آن معنی است که در برابر حریق مقاومت می‌کند و از پخش شدن شعله‌ها در هنگام آتش‌سوزی جلوگیری می‌کند.
به طور کلی می‌توان گفت که استفاده از اسلب‌های بتنی مزایای فراوانی دارد و فواید زیادی برای ساختمان و پروژه‌ی عمرانی به ارمغان می‌آورد. جهت اطلاع از نحوه خرید و قیمت مناسب اسلب یا دال بتنی با کارشناسان فنی کلینیک بتن ایران در تماس باشید.

دال بتنی

دال بتنی (dalle به فرانسوی)
دال در ساختمان به عضوی از سازه گفته میشود که ضخامت آن نسبت به طول و عرضش کمتر بوده و اصولا بار ثقلی تحمل میکند.

اسلب یا دال بتنی _ کلینیک بتن ایران

✔ نقشه اجرایی دال بتنی روی زمین

دالهای بتنی معمولاً دارای جزییات مقطع تیپ هستند. هر چند شبکه آرماتور گذاری در دالهای بتنی الزامی نمی باشد، ولیکن وجود آن سبب افزایش مقاومت سازه شده و مطلبی ست است که ما همواره آن را توصیه می کنیم. الیاف مسلح ممکن است بجای شبکه فولادی و یا بهمراه آن در دالهای تخت بکار برده شوند. دال بتنی به ضخامت 100 mm معمولاً دارای یک شبکه آرماتور است، در حالیکه دالهای به ضخامت 150 mm و یا بیشتر شامل دو لایه مش فوقانی و تحتانی با پوشش حداقل 50 mm می باشند. پارکینگهای با مقاطع پیش ساخته را در بسیاری مواقع می توان روی یک دال به ضخامت 150 mm بنا نمود، مانند آنچه در بالا نشان داده شده، این نوع دال تیپی از پی گسترده است که به همراه یک ساختمان آجری پارکینگ بکار برده می شود.

✔ انواع دال بتنی

1.دال بتنی پیش ساخته

2.سقف دال بتنی

✔ محاسن و معایب دال بتنی کف

بطور نسبی ارزان قیمت بوده و اجرای آن ساده است.
گرچه زیباترین نوع روسازی نمی باشد، ولیکن در صورتی که بتن بخوبی ریخته و پخش و اجرا شده باشد برای سالها نیازی به تعمیر و نگهداری نخواهد داشت.
از بکار بردن نمک های ذوب کننده یخ روی آن خودداری کنید زیرا ممکن است سطح بتن را مورد حمله قرار دهد.
سطح بتن می بایست به خوبی بسمت جوی آب یا دیگر نقاط زهکش، شیب بندی شود.
ضوابط کنترل روش عمل آوردن و محافظت بتن طبق نشریه 101
الف- دستگاه نظارت می تواند برای کنترل کیورینگ بتن و مراقبت بتن در سازه انجام آزمایشهای مقاومت روی نمونه های عمل آمده و مراقبت شده در شرایط کارگاه را درخواست کند.
ب- عمل آوردن نمونه ها در کارگاه باید مطابق روش ASTM C31 باشد.
پ- نمونه های عمل آمده در کارگاه باید در همان زمان و از همان بتنی نمونه برداری شوند که نمونه های آزمایش عمل آمده در آزمایشگاه بتن تهیه می شوند.
ت- در صورتی روش عمل آورده و مراقبت بتن رضایت بخش تلقی می شود که مقاومت فشاری نمونه های کارگاهی در سن مشخص شده برای مقاومت مشخصه حداقل 0.85 مقاومت نظیر نمونه های عمل آمده در آزمایشگاه یا به اندازه 40 kg/cm2 بیشتر از مقاومت مشخصه باشد. در غیر اینصورت باید اقداماتی برای بهبود روشهای مذکور صورت گیرد.

✔ طراحی دال بتنی 

دالهای بتنی روی زمین اغلب به صورت بتن ساده طراحی می شوند و در صورتی که آرماتور گذاری شوند،  میزان آرماتوری که بکار می رود، مانند کارکرد درزها، به منظور کنترل ترک و ممانعت از باز شدن ترکها یا پلکانی شدن دال در مجاورت درز می باشد.
هدف از استفاده از دال بتنی ساده روی زمین انتقال بارها از منبع اصلی به بستر روسازی با حداقل خسارت می باشد. روش های طراحی بیان شده مقاومت بتن دال را با فرض اینکه ترک نخورده و بدون آرماتور می باشد در نظر گرفته است.
طراحی دال متکی بر زمین براساس آیین نامه ACI360 برای کف هایی قابل استفاده است که به عنوان محل انبار سبک و سنگین صنعتی، کف مسکونی و تجاری و نظایر آن بکار برده شود و شامل بارهای استاتیکی و دینامیکی است که ممکن است توسط ماشین های حمل و جابجایی بار به دال بتنی کف وارد می شود.
تنشهای بوجود آمده در دال متکی بر زمین ناشی از بارهای وارد بر آن و همچنین تغییرات حجمی بتن می باشد. اندازه این تنش ها بستگی به پارامترهایی مانند درجه یکسره گی ، مقاومت خاک بستر و یکنواختی، روش اجرا، کیفیت ساخت و مقدار و موقعیت بارها دارد. در اغلب حالات، اثرات این پارامترها را فقط می توان با در نظر گرفتن فرضیات ساده ای مرتبط با خصوصیات مصالح و اندرکنش خاک – سازه ارزیابی نمود.
دال بتنی دارای انواع مختلفی است . انواع دال بتنی در اثر حرارت، انقباض و رطوبت ممکن است انحنا پیدا کند.
اثرات حرارتی بر دال در حالتی که دال در داخل ساختمان قرار داشته باشد و محصور باشد معمولا در نظر گرفته نمی شود.در ادامه بطور خلاصه به تئوری پیشنهادی برای طراحی دالهای بتنی روی زمین اشاره می گردد.
روش طراحی کلاسیک عمدتاً بر پایه تئوری های بکار رفته برای روسازی بزرگراه ها و فرودگاه ها می باشد. وسترگارد برای اولین بار تئوری رفتار سازه ای روسازی صلب را در دهه 1920 بنا نهاد. بر این اساس دال به صورت همگن، ایزوتروپ و الاستیک بر روی بستر خاک ایده آل قرار گرفته است به طوری که به هر نقطه آن یک فشار قائم متناسب با تغییر شکل دال وارد می شود. در این حالت رفتار خاک بستر مانند یک فنر خطی فرض شده است و ضریب ثابت فنر k برحسب فشار (kg/cm2) به ازای تغییر شکل واحد ( cm ) تعریف 
می شود. واحد k به صورت kg/cm3 نشان داده می شود. این ضریب ثابت امروزه بنام مدول عکس العمل خاک بستر خوانده می شود.
یادآوری می گردد که روش المان محدود فقط برای مدل های ساده عملی می باشد، به عبارت دیگر در حالتی که که دال و خاک بستر یکسره و همگن باشند. ولیکن، در یک دال واقعی متکی بر زمین معمولاً محل های قطع وجود دارد، مانند محل درزها و ترکها، و ممکن است خاک بستر یکنواخت نباشد. لذا، در صورت عدم مدلسازی دقیق کاربرد این روش نسبتاً محدود می باشد.
از روش های زیر می توان در حالات متعارف (به استثنای زمانی که خاک خیلی تراکم پذیر است و تنش فشاری مجاز خاک خیلی کوچک باشد) برای انتخاب ضخامت دال بتنی ساده متکی بر زمین استفاده نمود :
روش موسسه سیمان پرتلند PCA11
روش انستیتوی آرماتورگذاری سیمی WRI12
روش انجمن مهندسین COE13



سایر مقالات
بتن ریزی زیر آب با چه روش هایی انجام می شود؟
بتن ریزی زیر آب با چه روش هایی انجام می شود؟

معمولا بتن ریزی در زیر آب نباید انجام شود. اما گاهی اوقات این امکان وجود دارد که بتن ریزی باید زیر آب انجام شود . در این صورت و با این شرایط می توان از انواع روش های بتن ریزی زیر آب این کار را انجام داد . 

ادامه مطلب
سپتیک تانک (septic tank) چیست؟
سپتیک تانک (septic tank) چیست؟

سپتیک تانک از نظر کار خود نیز دارای این عیب است که قسمتی از مواد ته نشین شده در کف انبار به علت تعفن و تولید گاز ها همراه این گاز به سطح فاضلاب در انباره آمده و موجب اختلال در کار سپتیک تانک می شود. همچنین ممکن است این مواد همراه فاضلاب بیرون آید.

ادامه مطلب
نحوه انجام عملیات مقاوم سازی استراکچرهای بتنی
نحوه انجام عملیات مقاوم سازی استراکچرهای بتنی
مجموعه عواملی نظیر محیط سولفوره ، رطوبت ، عمر سازه و اکسیداسیون شبکه فولادی گاه مقاومت و پایایی سازه های بتنی را به نحوی کاهش می دهند که ترمیم یا تعمیر بتن بر اساس دستورالعمل های موجود امکان ناپذیر است
ادامه مطلب
انواع چسب بتن(بخش1)
انواع چسب بتن(بخش1)

چسب های بتن دارای انواع مختلفی است. به طور کلی چسب‌های را می‌توان به دو تیپ چسب بتن اپوکسی و لاتکس یا پلیمری تقسیم کرد. از چسب‌های بتن برای ترمیم بتن ، آب بندی بتن و افزایش خصوصیات شیمیایی و مکانیکی بتن ، اتصال بتن قدیم به جدید و … استفاده میشود.

ادامه مطلب